Sluipverbruik is de stroom die apparaten gebruiken terwijl je ze niet gebruikt. Een apparaat dat dag en nacht 1 watt trekt, verbruikt 8,8 kWh per jaar en kost je met een stroomprijs van €0,30 per kWh zo’n €2,60. Dat klinkt weinig, maar in veel huizen staat er bij elkaar 30 tot 60 watt continu aan. Dan ben je 260 tot 525 kWh per jaar kwijt, ofwel zo’n €80 tot €160. Een groot deel daarvan kun je zonder moeite uitzetten.
Inhoudsopgave
Wat is sluipverbruik?
Sluipverbruik, ook wel standby verbruik genoemd, is het stroomverbruik van een apparaat dat niet actief wordt gebruikt maar wel in het stopcontact zit. Denk aan de tv die op standby staat, een decoder die op de achtergrond updates binnenhaalt, een soundbar die wacht op een signaal of het klokje van de magnetron. Je merkt het niet, vandaar de naam.
Niet elk apparaat heeft sluipverbruik. Een gewone waterkoker of een broodrooster met een draaiknop verbruikt niets als hij uit staat. Alles met een afstandsbediening, een display, een lampje of een wifi verbinding verbruikt bijna altijd wel iets.
Nieuwe apparaten mogen door Europese regels in gewone standby bijna niets meer verbruiken, meestal hooguit een halve watt. Bij oudere apparaten en bij apparaten die verbonden blijven met internet kan het nog flink oplopen.
Hoeveel sluipverbruik heeft een gemiddeld huishouden?
Een gemiddeld huishouden verbruikt zo’n 2430 kWh stroom per jaar. Hoeveel daarvan sluipverbruik is, verschilt enorm per huis. Wij hebben het opgeteld met de cijfers uit onze eigen artikelen.
Neem een woonkamer met een tv die op snel opstarten staat, een mediabox, een soundbar en een spelcomputer in rustmodus. Tel daar de router, het klokje van de magnetron en een paar opladers bij op en je zit al snel rond de 40 watt. Dag en nacht is dat 350 kWh per jaar, goed voor zo’n €105. Dat is ongeveer een zevende van het stroomverbruik van een gemiddeld huishouden. Staat er nog een oude decoder of een oude tv, dan kan het nog een stuk hoger uitvallen.
Sluipverbruik per apparaat
In de tabel zie je het standby verbruik van apparaten die je in veel huizen tegenkomt. De cijfers komen uit onze artikelen over die apparaten en zijn waar mogelijk gebaseerd op opgaven van de fabrikant.
| Apparaat | Standby | Verbruik per jaar | Kosten per jaar |
|---|---|---|---|
| Tv, gewone standby (nieuw) | 0,5 watt | 3,7 kWh | €1,10 |
| Tv, standby met snel opstarten | 7,7 watt | 56 kWh | €17 |
| Oudere tv | 7 watt | 51 kWh | €15 |
| Ziggo Mediabox XL, snelle start | 34 watt | 248 kWh | €74 |
| Ziggo Mediabox XL, eco modus | 0,4 watt | 2,9 kWh | €0,88 |
| Ziggo Mediabox Next, snelle start | 9,3 watt | 68 kWh | €20 |
| Ziggo Mediabox Next Mini, snelle start | 2,9 watt | 21 kWh | €6 |
| Wifi router of modem | 10 watt | 88 kWh | €26 |
| Sonos Beam (Gen 2) | 6,3 watt | 55 kWh | €17 |
| Sonos Arc | 4,4 watt | 39 kWh | €12 |
| Sonos One (Gen 2) | 3,4 watt | 30 kWh | €9 |
| PlayStation 5, rustmodus met alle functies | 4 watt | 32 kWh | €10 |
| PlayStation 5, rustmodus zonder extra functies | 0,3 watt | 2,4 kWh | €0,72 |
| Xbox Series X of S, slaapstand | 10 watt | 80 kWh | €24 |
| Xbox Series X of S, energiebesparing | 0,5 watt | 4 kWh | €1,20 |
| Magnetron met klokje | 2 watt | 18 kWh | €5 |
| Oude oplader of adapter | 1 watt | 8,8 kWh | €2,63 |
| Nieuwe telefoonoplader zonder telefoon | 0,1 watt | 0,9 kWh | €0,26 |
Wat opvalt is dat het niet zozeer om het soort apparaat gaat, maar om de instelling. Dezelfde PlayStation verbruikt in rustmodus met alles aan ruim tien keer zoveel als zonder extra functies. Bij een Ziggo mediabox is het verschil tussen snelle start en eco modus nog groter.
Tv met decoder
De tv hoek is in de meeste huizen de grootste sluipverbruiker. Een nieuwe tv verbruikt in gewone standby maar 0,5 watt. Staat snel opstarten of de netwerkfunctie aan, dan kan dat oplopen tot 7,7 watt. Daar komt de decoder bij. Waar mensen vaak niet bij stilstaan is dat een decoder op snelle start bijna net zoveel verbruikt als wanneer hij aanstaat. De oude Ziggo Mediabox XL trekt dan 34 watt en kost je met tv kijken erbij al snel €100 per jaar. De Mediabox Next is zuiniger en de Next Mini blijft op een paar euro. Wat je tv zelf verbruikt lees je in ons artikel over het energieverbruik van een tv.
Soundbar en slimme speakers
Een slimme speaker of soundbar staat altijd klaar om muziek af te spelen of op je stem te reageren. Een Sonos Beam gebruikt in rust 6,3 watt, een Sonos Arc 4,4 watt en een Sonos One 3,4 watt. Elke speaker heeft zijn eigen sluipverbruik. Met vier of vijf speakers in huis loopt het zo op tot €40 of €50 per jaar.
Gameconsole
Een spelcomputer houdt in de slaapstand vaak zijn verbinding met internet open, zodat hij updates kan downloaden en snel opstart. Een Xbox Series X en een Xbox Series S verbruiken in de slaapstand 10 tot 15 watt. Dat kan je zomaar €30 per jaar kosten. De PlayStation 5 is zuiniger met zo’n 4 watt in rustmodus met alle functies aan. Bij allebei kun je het terugbrengen tot minder dan een watt via de energie instellingen.
Magnetron, oude apparaten en opladers
Een magnetron met een klokje verbruikt vaak 1 tot 3 watt, dag en nacht. Een klokje van 2 watt kost je zo’n €5 per jaar, bijna een kwart van wat de magnetron aan opwarmen verbruikt. Oudere apparaten zijn vaak de grootste boosdoeners. Denk aan een oude stereo, een dvd speler, een printer of halogeenlampen met een transformator. Die zijn gemaakt voordat de Europese regels golden en kunnen in standby een paar watt verbruiken.
Een oplader die in het stopcontact blijft zitten zonder telefoon eraan is technisch gezien ook sluipverbruik. Bij een nieuwe oplader gaat het om ongeveer 0,1 watt, nog geen 30 cent per jaar. Een oude adapter met een zware transformator verbruikt meer, soms een watt.
Wat kan uit en wat moet aan blijven?
Niet alles wat altijd aanstaat is verspilling. De koelkast en de vriezer moeten gewoon blijven draaien. Dat is geen sluipverbruik, die doen gewoon hun werk. Ook de cv ketel, een slimme thermostaat en een alarm laat je met rust.
De router is een twijfelgeval. Je zou hem elke nacht uit kunnen zetten, maar wij raden dat af. Je slimme thermostaat, alarm of vaste telefoon via internet heeft een verbinding nodig. Een router van 10 watt die acht uur per nacht uit staat scheelt je bovendien maar zo’n €9 per jaar. Kijk liever of je router een eco stand of een wifi schema heeft.
Let ook op met een OLED tv. Die doet in standby onderhoud aan het scherm. Haal je hem steeds helemaal van het stroomnet, dan kan dat onderhoud niet gebeuren. Zet bij zo’n tv liever snel opstarten uit en laat de stekker erin. Een decoder, soundbar, spelcomputer, printer en stereo kunnen wel prima helemaal uit.
Sluipverbruik meten en berekenen
Wil je weten hoeveel jouw apparaten in standby echt verbruiken, dan kun je het meten met een energiemeter tussen het stopcontact en de stekker. Hoe dat werkt leggen we uit op onze homepage. Een handige truc is om ’s avonds als alles uit staat naar je slimme meter of energie app te kijken. Wat je dan nog verbruikt is grotendeels sluipverbruik plus de koelkast en de router.
Weet je het standby vermogen, dan reken je het zelf makkelijk uit. Vermenigvuldig het aantal watt met het aantal uren per jaar (8760) en deel door 1000. Dat doe je keer je stroomprijs. Wij hebben ook een tool ontwikkeld waarmee je precies kan uitrekenen hoeveel een apparaat verbruikt en wat het je kost. Welke stroomprijs je het beste kunt aanhouden lees je in wat een kilowatt stroom kost.
Sluipverbruik uitzetten, zo doe je dat
Begin bij de instellingen, want dat kost niets. Zet bij je tv snel opstarten uit, zet je decoder in de eco modus en zet je spelcomputer op energiebesparing. Bij een PlayStation 5 doe je dat via Instellingen, Systeem, Energiebesparing. Alleen al bij een oude Mediabox XL scheelt de eco modus je zo’n €70 per jaar. Gebruik ook de echte uitknop als een apparaat die heeft.
Daarna is een stekkerdoos met schakelaar het makkelijkste hulpmiddel. Zet de tv, decoder, soundbar en spelcomputer samen op een stekkerdoos en zet die uit als je naar bed gaat. Hetzelfde kan bij je bureau met de computer, het beeldscherm, de printer en de speakers. Met één klik is alles echt uit.
Een tijdschakelaar werkt goed voor apparaten die je op vaste tijden gebruikt, zoals een koffiezetapparaat, de verlichting van een aquarium of een printer op kantoor. Haal verder opladers uit het stopcontact als je ze niet gebruikt en vervang oude halogeenlampen met een transformator door ledlampen.
Sluipverbruik tegengaan met een slimme stekker
Een slimme stekker zet je tussen het stopcontact en het apparaat. Via een app of een schema schakel je de stroom helemaal uit, bijvoorbeeld elke nacht om half een voor de hele tv hoek. Veel slimme stekkers meten ook het verbruik, zodat je meteen ziet wat een apparaat in standby kost. Let wel, zo’n stekker gebruikt zelf ook een beetje stroom. Zet hem dus vooral bij apparaten met een flink sluipverbruik, zoals een oude decoder of een spelcomputer in slaapstand.
Veelgestelde vragen
Wat is sluipverbruik?
Sluipverbruik is de stroom die een apparaat verbruikt terwijl je het niet gebruikt, maar de stekker wel in het stopcontact zit. Denk aan een tv of decoder op standby, een soundbar die klaarstaat of het klokje van de magnetron. Het wordt ook wel standby verbruik genoemd.
Hoeveel kost sluipverbruik per jaar?
Elke watt die dag en nacht aanstaat kost je zo’n €2,60 per jaar bij een stroomprijs van €0,30 per kWh. In veel huizen staat er bij elkaar 30 tot 60 watt continu aan. Dat is 260 tot 525 kWh per jaar, ofwel zo’n €80 tot €160. Met een oude decoder of oude tv kan het nog hoger zijn.
Welke apparaten hebben het meeste sluipverbruik?
De grootste sluipverbruikers staan meestal in de tv hoek. Een oude decoder zoals de Ziggo Mediabox XL kan in snelle start 34 watt verbruiken. Ook een tv met snel opstarten, een soundbar, slimme speakers en een spelcomputer in slaapstand verbruiken de hele dag door een paar watt.
Moet je je router 's nachts uitzetten?
Dat raden wij niet aan. Een router van 10 watt die acht uur per nacht uit staat scheelt je maar zo’n €9 per jaar. Apparaten als een slimme thermostaat, een alarm of je vaste telefoon hebben een continue verbinding nodig. Een wifi schema of eco stand in de instellingen is een makkelijker alternatief.
Wat kost het om je tv op standby te laten staan?
Een nieuwe tv verbruikt in gewone standby hooguit 0,5 watt. Bij 20 uur standby per dag kost dat zo’n €1,10 per jaar. Staat snel opstarten of de netwerkfunctie aan, dan kan het oplopen tot 7,7 watt en zo’n €17 per jaar.
Is een oplader in het stopcontact sluipverbruik?
Ja, een oplader zonder telefoon eraan verbruikt nog een klein beetje stroom. Bij een nieuwe oplader is dat ongeveer 0,1 watt, nog geen 30 cent per jaar. Een oude adapter kan een watt verbruiken en kost je dan zo’n €2,60 per jaar.
Helpt een slimme stekker tegen sluipverbruik?
Ja, vooral bij apparaten met een flink standby verbruik. Met een schema zet een slimme stekker bijvoorbeeld elke nacht je decoder en soundbar helemaal uit. Een slimme stekker verbruikt zelf ook een beetje stroom. Bij een apparaat dat in standby maar een halve watt gebruikt levert hij dus weinig op.
Betaal je te veel voor stroom?
Vergelijk de energiecontracten die op jouw adres beschikbaar zijn. Je ziet meteen wat je per maand betaalt, met de cashback van het eerste jaar erbij.



